- KHÁI QUÁT
– Từ xưa, Trung Hoa đã nổi tiếng với “con đường tơ lụa”, kéo theo sự phát triển của nghệ thuật thêu thùa, may vá. Khuê phòng của các cô gái trước khi xuất giá cũng là những “thêu phòng”.
– Những cô gái thường thêu những ngụ ý về điềm lành trên các bề mặt vải, có thể là trên quần áo may sẵn, có thể là trên tráp trang sức của mình.
– Trong lịch sử lâu dài và sự pha trộn của các khu vực rộng lớn, điểm khác biệt trong văn hóa quốc gia làm cho nghệ thuật thêu tạo thành các nhánh khác nhau, mang nét phong cách khác nhau. Mỗi chi nhánh đều có bối cảnh lịch sử riêng, kỹ thuật trong nghề thủ công của nó cũng mang những đặc điểm riêng.
– Đặc biệt là vào triều đại nhà Minh và nhà Thanh, các chủng loại thêu địa phương đã phát triển một cách toàn diện, tạo thành nhiều hình thêu như Cố thêu, Tô thêu, Thục thêu, Tương thêu, Việt thêu, Kinh thêu, Biện thêu, Lỗ thêu, Ôn thêu…và rất nhiều cái tên khác. Có thể nói là hoa thơm cỏ lạ tranh nhau đua sắc, thiên hình vạn trạng.
2. NHỮNG HÀNG THÊU NỔI TIẾNG CÓ ĐÓNG GÓP QUAN TRỌNG VÀO SỰ PHONG PHÚ CỦA VĂN HÓA THÊU.
A. TƯƠNG THÊU – HÀNG THÊU HỒ NAM
– Thêu lụa thủ công tập trung chính ở thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam. Đây là một trong “tứ đại danh thêu” nổi tiếng của Trung Hoa.
– Tương thêu có một lịch sử lâu dài, được khởi nguồn ở Trường Sa trong thời Chiến Quốc và tranh thêu chữ Hán vào thời Tây Hán. Phương pháp kim của Tương thêu chủ yếu là sảm kim.
B. VIỆT THÊU – HÀNG THÊU THUỘC HAI TỈNH QUẢNG ĐÔNG
– Việt thêu là tên gọi chung của nghệ thuật thêu Quảng Đông, cũng là một trong “tứ đại danh thêu” nổi tiếng ở Trung Quốc. Hàng thêu ở nơi đây có cấu đồ ngay ngắn, phong phú, sắc thái lộng lẫy, đặc biệt nổi tiếng với kỹ xảo thêu các đường chồng chéo.
– Việt thêu nổi bật với sự thanh lịch, phù hợp với đồ thổ cẩm. Một số sản phẩm thêu trông giống như là điêu khắc.
C. THỤC THÊU – HÀNG THÊU ĐẤT THỤC, THUỘC TỈNH TỨ XUYÊN
– Thêu lụa thủ công Thục thêu có Thành Đô, Tứ Xuyên là trung tâm sản xuất, là hàng thêu thứ 3 trong “tứ đại danh thêu“. Thục thêu từ thời Hán đã nổi tiếng.
– Việc thêu được hoàn thành bằng kim, độ dày của chỉ gấp đôi so với những hàng thêu khác. Các mũi kim vận chuyển tự do, các mũi khâu mịn và nghiêm ngặt, màu sắc rất óng ả.
D. TÔ THÊU – HÀNG THÊU TÔ CHÂU
– Tô thêu tức là hàng thêu ở Tô Châu, nguồn gốc ở huyện Ngô. Ngoải ra còn lan rộng ra một số khu vực lân cận như Dương Châu, Vô Tích, Thường Châu, Túc Thiên, Đông Đài v.v.
– Vùng đất nơi đây rất màu mỡ. Theo “Thoại uyển” của Lưu Hướng thời Tây Hán: từ 2000 năm trước, vào triều Xuân Thu, nước Ngô đã đem Tô thêu ứng dụng lên quần áo, trang sức.
E. KINH THÊU – HÀNG THÊU CỦA KINH THÀNH BẮC KINH
– Kinh thêu hay còn được gọi là “thêu cung đình“, hay “cung thêu“. Phát triển hưng thịnh trong thời nhà Minh và nhà Thanh. Chủ yếu được sử dụng để trang trí quần áo phục sức trong cung đình.
– Chất liệu của kinh thêu rất tinh tế sang trọng, tinh tế từ công nghệ, phong cách ưu nhã. Thường lấy lụa tơ tằm làm vải thêu; chỉ thêu có khi là sợi bạc sợi vàng. Điểm đặc biệt nữa là, kho báu này đều là sản phẩm thêu của những người thợ thủ công là nam nhân. Đó là sự khác biệt rất lớn giữa nghệ thuật thêu trong cung đình và dân gian.
– Ngoài ra còn rất nhiều hàng thêu nổi tiếng của Trung Quốc như: Cố thêu – phương pháp thêu của người họ Cố, Hàng thêu – hàng thêu Hàng Châu,Biện thêu – hàng thêu Khai Phong, Hà Nam….góp phần làm phong phú văn hóa Đan Thêu Trung Quốc.
